Werknemersaansprakelijkheid: wat zijn de regels en waar moet u op letten?

• Werknemers zijn in principe niet aansprakelijk voor schade die zij tijdens hun werk veroorzaken, behalve bij opzet of bewuste roekeloosheid.
• De bewijslast voor opzet of bewuste roekeloosheid ligt bij de werkgever.
• In bijzondere gevallen kan de werknemer toch aansprakelijk zijn, bijvoorbeeld bij schriftelijke afspraken of specifieke omstandigheden.
• Werkgever is vaak aansprakelijk voor schade aan derden door werknemers.
• Cao’s kunnen aanvullende afspraken bevatten over aansprakelijkheid.

Inleiding

Tijdens het werk kan een werknemer schade veroorzaken aan de werkgever of aan derden. Denk aan een ongeluk met een bedrijfsauto, een fout bij het uitvoeren van een opdracht, of schade aan eigendommen van de werkgever. De hoofdregel is: wie schade veroorzaakt, is aansprakelijk. Maar voor werknemers geldt een belangrijke uitzondering. [20251119 w…kelijkheid | PDF]

De hoofdregel: bescherming van de werknemer

Volgens artikel 7:661 BW is een werknemer tegenover de werkgever niet aansprakelijk voor schade die hij tijdens zijn werkzaamheden veroorzaakt, tenzij:

• Er sprake is van opzet
• Er sprake is van bewuste roekeloosheid
• Er bijzondere omstandigheden zijn
• Er schriftelijke afspraken zijn gemaakt én de werknemer verzekerd is voor de schade

De bewijslast voor opzet of bewuste roekeloosheid ligt bij de werkgever. Dit betekent dat de werkgever moet aantonen dat de werknemer zich bewust was van het risico en toch handelde. 

Wat is bewuste roekeloosheid of opzet?

• Bewuste roekeloosheid: De werknemer weet dat zijn gedrag gevaarlijk is en dat er een grote kans op schade bestaat, maar handelt toch. Bijvoorbeeld: een werknemer die ondanks duidelijke instructies een gevaarlijke machine verkeerd gebruikt.
• Opzet: De werknemer heeft het doel om schade te veroorzaken, bijvoorbeeld door fraude, diefstal of het bewust maken van fouten. 

De rechtspraak is streng: alleen als de werknemer zich direct voorafgaand aan het incident bewust was van het risico, kan bewuste roekeloosheid worden aangenomen. Korte momenten van onvoorzichtigheid vallen hier meestal niet onder. 

Uitzonderingen en bijzondere situaties

• Schriftelijke afspraken: Werkgever en werknemer kunnen schriftelijk afspreken dat de werknemer aansprakelijk is voor bepaalde schade, mits de werknemer hiervoor verzekerd is.
• Cao-afspraken: In sommige cao’s staan aanvullende regels over aansprakelijkheid. Controleer altijd de cao van uw branche.
• Omstandigheden van het geval: In uitzonderlijke gevallen kan de werknemer toch aansprakelijk zijn, bijvoorbeeld bij boetes voor verkeersovertredingen met een bedrijfsauto. 

Aansprakelijkheid tegenover derden

Een derde (bijvoorbeeld een klant) kan de werknemer aansprakelijk stellen op grond van onrechtmatige daad. Vaak kiest de derde ervoor om de werkgever aan te spreken op grond van risicoaansprakelijkheid (art. 6:170 BW). De werkgever is dan aansprakelijk voor fouten van de werknemer, mits er een verband is met de opgedragen werkzaamheden. 

Praktijkvoorbeelden uit de rechtspraak

• Een werknemer die een bedrijfsauto beschadigt tijdens werktijd is meestal niet aansprakelijk, tenzij er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid.
• Bij schade tijdens privégebruik van een leaseauto geldt de bescherming van art. 7:661 BW niet.
• Een werknemer die een opdracht misloopt door eigen schuld kan aansprakelijk zijn op grond van goed werknemerschap.
• Bij boetes voor verkeersovertredingen met een bedrijfsauto kan de werknemer aansprakelijk zijn als hij de overtreding heeft begaan. 

Bewijslast en procedure

De werkgever moet bewijzen dat de werknemer opzettelijk of bewust roekeloos heeft gehandeld én dat de schade door de werknemer is veroorzaakt. De werknemer mag dit betwisten en moet voldoende feiten en omstandigheden aanvoeren om het tegendeel aannemelijk te maken. 

Afwijken van de hoofdregel

• Verzekering: Als de werknemer verzekerd is voor de schade en dit schriftelijk is afgesproken, kan de schade op de werknemer worden verhaald.
• Eigen schade werknemer: Schade aan eigen eigendommen van de werknemer tijdens het werk kan soms voor rekening van de werkgever komen, tenzij er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid.
• Statutair bestuurder: Voor bestuurders gelden aparte regels; zij kunnen ook aansprakelijk zijn op grond van art. 2:9 BW (onbehoorlijk bestuur). 

Praktische tips voor werkgevers

• Zorg voor duidelijke instructies en een goede verzekering.
• Leg schriftelijke afspraken over aansprakelijkheid vast.
• Controleer de cao op aanvullende regels.
• Bouw een goed dossier op bij schadegevallen.
• Wees terughoudend met het verhalen van schade op werknemers; de lat ligt juridisch hoog.

Veelgestelde vragen

Kan ik als werkgever schade verhalen op een werknemer?
Alleen bij opzet, bewuste roekeloosheid, schriftelijke afspraken (met verzekering) of bijzondere omstandigheden. 

Is een werknemer aansprakelijk voor schade aan derden?
Meestal niet; de werkgever is vaak aansprakelijk op grond van risicoaansprakelijkheid. 

Wat als de werknemer schade aan eigen spullen veroorzaakt tijdens het werk?
De werkgever kan aansprakelijk zijn, tenzij er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid.

Call to Action

Heeft u vragen over werknemersaansprakelijkheid, wilt u weten hoe u schadegevallen juridisch correct afhandelt of wilt u uw beleid laten toetsen? Neem contact op met Vallei Advocaten & Mediators in Ede voor een praktische quickscan of spoedadvies.

Disclaimer: Dit artikel biedt algemene informatie en is geen juridisch advies op maat. Neem bij twijfel altijd contact op met een gespecialiseerde arbeidsrechtadvocaat. [20251119 w…kelijkheid | PDF]

« Terug naar het overzicht